سید جمال‌الدین گلپایگانی

از Iranwik
پرش به: ناوبری، جستجو
سید جمال الدین گلپایگانی
خطا در ایجاد بندانگشتی: پرونده وجود ندارد
زادروز ۱۲۹۵ق.
زادگاه سعیدآباد گلپایگان
درگذشت ۲۹ محرم ۱۳۷۷ق.
آرامگاه عراق، وادی السلام
محل زندگی نجف اشرف
استادان سید محمد باقر درچه‌ای،آخوند خراسانی، محمدحسین نائینی، محمد تقی شیرازی، سید محمد کاظم یزدی.
نقش‌های برجسته فقیه
آثار کتاب اجتهاد و تقلید، اجتماع امر و نهی، الغیبة و چند مسئلة فقهی، الترتب، جواز بقاء تقلید بر میت،دیوان اشعار.

سید جمال‌الدین گلپایگانی (۱۲۹۵-۱۳۷۷ق) فقیه شیعی قرن ۱۴ هجری قمری، از شاگردان میرزای نائینی بود و تقریرات دروس او را به رشته تحریر درآورد. همچنین با سید حسین بروجردی هم‌درس و هم‌بحث بود. در جریان جنگ جهانی اول و تهاجم به عراق در مقابله با مهاجمان فعالیت کرد. از وی آثاری بر جای مانده است.

زندگی‎نامه و تحصیلات[ویرایش]

جمال الدین گلپایگانی در سال ۱۲۹۵ق در سعیدآباد گلپایگان متولد شد. پدرش سیدحسین گلپایگانی از علمای این منطقه بود.[۱] جمال الدین خواندن و نوشتن را در روستای خود فرا گرفت و دروس حوزوی را در پیش برادران خود آموخت. سپس برای ادامه دروس به گلپایگان رفت و آمد می‌کرد. بیشتر علوم عربی، بلاغت و منطق را از علمای گلپایگان آموخت.[۲] در سال ۱۳۱۱ق در ۱۶ سالگی برای ادامه تحصیل به اصفهان رفت.[۳]

تحصیل در حوزه اصفهان[ویرایش]

سید جمال الدین در مدرسه علمیه الماسیه اصفهان ساکن شد. مدتی بعد به مدرسه شیخ محمد علی ثقة الاسلام منتقل شد[۴] و سطوح عالی حوزوی را آغاز کرد و «قوانین» را پیش حاجی میرزا بدیع آموخت و سپس رسائل و مکاسب را نزد شیخ عبدالکریم گزی، سید محمد خاتون آبادی، شیخ محمد علی ثقة الاسلام، شیخ محمد تقی مدرسی و سید محمد باقر درچه‌ای فراگرفت. وی علم معقول و اخلاق را پیش ملا محمد کاشی و جهانگیرخان قشقایی آموخت. او در دورانی که در اصفهان مشغول تحصیل بود، با حاج آقا حسین بروجردی هم‌درس و هم‌مباحثه بود. آیت الله بروجردی چه هنگامی که در بروجرد بود و چه اوقاتی که به قم هجرت کرد، نامه‌هایی به او می‌نوشت.[۵]

تحصیل در نجف و سامرا[ویرایش]

سید جمال الدین در اوایل ماه رمضان سال ۱۳۱۹ق وارد نجف شد. وی دو دوره خارج اصول را پیش آخوند خراسانی گذراند که یک دوره آن را تقریر کرد. در درس حاج آقا رضا همدانی، سید محمد کاظم یزدی[۶]، شیخ هادی طهرانی، آخوند ملاعلی نهاوندی، شیخ محمد بهاری و سید ابوتراب خوانساری حاضر شد. مدتی هم در سامرا، در درس محمد تقی شیرازی شرکت نمود و بخش زیادی از تقریرات او را به رشته تحریر در آورد و سپس به نجف بازگشت.[۷]

در سال ۱۳۲۹ق آخوند خراسانی درگذشت و سید جمال الدین در درس محمد حسین غروی نائینی حاضر شد. شرکت سید جمال الدین در درس آیت الله نائینی، عامل بزرگی برای شرکت علما و فضلای حوزه علمیه نجف در درس ایشان شد. برخی او را مشاور علمی نائینی دانسته‌اند و معتقدند نائینی از وجود او استفاده می‌‌کرد. آنچه مؤید این مطلب است اجازه اجتهادی است که نائینی به او داده و از وی به عنوان حجت الاسلام یاد کرده و این در حالی است که نائینی چنین عنوانی را برای کمتر کسی به کار برده و شاید برای هیچ‌کدام از شاگردانش به کار نبرده است. سید جمال الدین حدود ۳۰ سال در درس میرزای نائینی شرکت نمود و تقریرات زیادی از درس‌های او نوشت. آقا جمال می‌گفت: «من یک طاقچه تقریرات درس آقای نائینی را دارم.»[۸] وی همچنین با سید مرتضی کشمیری و سید احمد کربلایی مرتبط بود و از نظر اخلاقی و عرفانی از آنان استفاده کرد.[۹]

اساتید[ویرایش]

شاگردان[ویرایش]

آثار[ویرایش]

  • کتاب اجتهاد و تقلید
  • اجتماع امر و نهی
  • الغیبة و چند مسئله فقهی
  • الترتب
  • جواز بقاء تقلید بر میت
  • دیوان حاوی اشعار فارسی و عربی
  • رسالة عملیّه
  • رساله لاضرر و لاضرار
  • رسالة منجزات المریض
  • کتاب صلوة
  • حاشیه بر مکاسب
  • یک دوره اصول فقه
  • یک دورة ‌اصول
  • قاعدة فراغ و التجاوز
  • حدیث رفع
  • جعل طرق
  • قاعده فراغ و التجاوز
  • حدیث رفع
  • جعل طرق
  • حدیث لاضرر و لاضرار
  • المکاسب
  • کتاب الصلاة
  • تقریرات درس خارج آخوند خراسانی
  • تقریرات درس میرزای نائینی
  • تقریرات محمد تقی شیرازی[۱۱]
خطا در ایجاد بندانگشتی: پرونده وجود ندارد
مدفن سید جمال الدین گلپایگانی در وادی السلام نجف

فعالیت‌های سیاسی-اجتماعی[ویرایش]

  • در جریان جنگ جهانی اول و تهاجم به کشورهای اسلامی، برخی از علمای شیعه در نجف و ایران به مبارزه برخاسته و خود نیز در صفوف مسلمانان به جبهه‌های جنگ اعزام شدند. در عراق، زمانی کهمیرزا محمدتقی شیرازی فتوا به وجوب جهاد علیه کفار داد و همه اقشار مردم و علما را به مبارزه با دشمنان اسلام فرامی‌خواند، سید جمال الدین گلپایگانی به همراه علما از بلاد اسلامی دفاع می‌کند.[۱۲]

درگذشت[ویرایش]

سید جمال الدین گلپایگانی عصر دوشنبه ۲۹ محرم ۱۳۷۷ق در ۸۲ سالگی درگذشت[۱۴] و در قبرستان وادی السلام نجف دفن شد.[۱۵]

پانویس[ویرایش]

  1. گلشن ابرار، ج۳، ص۳۳۶.
  2. گلشن ابرار، ج۳، ص۳۳۶-۳۳۷.
  3. گلشن ابرار، ج۳، ص۳۳۷.
  4. مجله پیام حوزه، ش۸، ص۷۷.
  5. قرقانی مهدی، ۱۳۷۱، ص۱۶۳-۱۶۴.
  6. استقلال سروش، ۱۳۷۳، ص۴۳.
  7. گلشن ابرار، ج۳، ص۳۳۸.
  8. مجله حوزه، شماره ۳۰، ص۴۲، سال ۱۳۶۷.
  9. گلشن ابرار، ج۳، ص۳۳۸.
  10. گلشن ابرار، جلد۳، ص ۳۴۰.
  11. گلشن ابرار، جلد۳، ص ۳۴۰.
  12. مجله پیام حوزه، ش۸، ص۸۱.
  13. می‌دخت، آذر و مشایخ فریدون، ۱۳۶۹، ص۱۳۴.
  14. پیام حوزه، شماره ۸، ص۸۱.
  15. مجله حوزه، شماره ۶۵، ص۴۴.

منابع[ویرایش]

  • مهدی قرقانی، زندگانی حکیم جهانگیر خان قشقایی، چاپ اول، گلهای اصفهان، ۱۳۷۱ش.
  • می‌دخت، آذر و مشایخ فریدون، مسائل مرزى ایران و عراق و تأثیر آن در مناسبات دو کشور، تهران، ۱۳۶۹ش.
  • جمعی از محققین، گلشن ابرار، جلد ۳، چاپ اول، قم، ۱۳۸۵ش.
  • مجله حوزه، شماره ۳۰، ص۴۲.
  • مجله پیام حوزه، ش ۸، ص۷۷.
  • مجله حوزه، شماره ۶۵، ص۴۴.